Atipik Otizm Regresif Otizm Uyaran Eksikliği Dil & Konuşma Bozukluğu Aile Danışmanlığı
Asperger Sendromu

ASPERGER SENDROMU

 

Asperger sendromu diğer insanlarla etkileşimi oldukça zorlaştıran gelişimsel bir bozukluktur. Çocuğunuz sosyal olarak beceriksiz olduğu için arkadaş edinmeyi çok zor bulabilir. Asperger sendromu olanlarda otizm özelliklerinin bazıları vardır. Örneğin; sosyal becerileri zayıftır, rutini severler ve değişiklikten hoşlanmazlar. Fakat otistiklerin aksine Asperger sendromu olanlar normal olarak konuşma becerisinin geliştiği yaşta, yani 2 yaşından önce konuşmaya başlarlar. Asperger sendromu hayat boyu sürer, fakat belirtiler zaman içerisinde düzelme eğilimindedir. Yetişkinler kendi güçlü ve zayıf yönlerini anlamayı öğrenebilirler ve sosyal becerilerini geliştirebilirler. Asperger sendromunun en önemli belirtisi sosyal durumlar karşısında yaşanan problemlerdir. İki Asperger sendromlu çocuk birbirine benzemez, çünkü belirtiler çok çeşitlidir. Ebeveynler çocuklarında Asperger sendromu belirtilerini ilk olarak diğer çocuklarla etkileşime girdiği okul öncesi çağda fark ederler.

Belirtiler:
* Göz temasının az olması, hiç olmaması ya da kalitesiz olması. Göz temasından kaçınma..(mutlak belirtiler)

* İletişimin sözel ve sözsüz mesajlarını değerlendirmede güçlük ..(örneğin donuk bakışlı ve soğuk tonlamalı bir "merhaba" ile, sıcak ve içten bir "merhaba" arasındaki mesaj farkını değerlendirme güçlüğü) (mutlak belirtiler)

* Arkadaş edinmede ve/veya arkadaşlığı sürdürmede güçlükler, arkadaş gruplarına girememe..(mutlak belirtiler)

* Anlam ve bağlam dışı konuşma (Semantik Pragmatik Gelişimsel Dil Bozukluğu) ..( örneğin: + bugün piknik yapalım mı? - (AS'li birey): Anatosaurus, 60 milyon yıl önce yaşamış bir dinazor türü..(mutlak belirtiler)

* Sınırlı ilgi alanı..aynı konuda yıllarca süren bitmek bilmeyen merak..takıntı derecesinde ilgilenilen konular..

* 5 duyu ile ilgili (ışık, ses, koku, tat ve dokunma) hassasiyetler ve/veya 5 duyu ile ilgili uyaranlara düşkünlük..

* Yüz ifadesinde, vücut duruşu ve tavırlarda uygunsuz/garip haller...(örneğin sizinle konuşurken yan durması)

* Fantastik hayal dünyası..

* Tekrarlayan hareket ve jestler, stereotipiler.. (örneğin bir nesne ya da kendi etrafında dönmek, sallanmak,el - parmak hareketleri, yandan bakışlar, vb.)

* Ortamın/topluluğun ortak duygusunu/ruhunu hissetmede, sezmede güçlükler..ve buna bağlı davranış problemleri..(örneğin cenaze evinde şarkı söylemek)

* Literal algı..(örneğin : + bugün çalışmaktan kafam patladı.. - (AS'li çocuk karşısındakinin başına bakarak:) ama kafan patlamamış!?)

* Tekdüze ve monoton konuşma, kitaptan pasajlar okur gibi ezber konuşma..

* Ergenlik çağında sıkça karşılaşılan depresyon

* Matematik, Fizik, Kimya vb. kapalı uçlu bilimsel konulara eğilim

* Bazı objelere, nesnelere, eşyalara aşırı düşkünlük (nesneyi yanından ayıramaz, dışarı çıkarken dahi yanında bulunmasını ister)

* Empati eksikliği

* Diğerlerinin konuşmalarının anlamını değiştiren konuşma tonundaki değişiklikleri, vurguları fark edememe. Yani çocuğunuz bir şakayı anlamayabilir veya alaycı bir yorumu kelime anlamıyla algılayabilir. Ve konuşması tek düze olabilir ve vurgu veya tonlamadan yoksun olduğu için anlaşılmayabilir.

* Kendi yaşına göre fazla resmi bir konuşma stili vardır. Örneğin, “geri geldi” yerine “iade edildi”

* Alışılmışın dışında yüz ifadeleri veya vücut dili

* Çok iyi hakim olduğu bir veya iki ilgi alanı olması. Asperger sendromlu çocukların çoğu bir bütünün sadece parçalarıyla veya alışılmışın dışında aktivitelerle aşırı ilgilenir. Örneğin; evler dizayn etmek, aşırı detayları olan resimler çizmek veya astronomi öğrenmek gibi. Yılanlar, yıldızların adları, dinozorlar gibi belirli konulara aşırı ilgi gösterirler.

* Genellikle sevdikleri konular hakkında aşırı konuşurlar. Tek taraflı sohbetler yaygındır. İçsel düşünceler çoğunlukla sözlü ifade edilir.

* Motor gelişimleri gecikmiştir. Çocuğunuz çatal bıçak kullanmayı, bisiklete binmeyi veya top yakalamayı öğrenmede gecikmiş olabilir. Yürüyüşü garip olabilir. El yazısı çoğunlukla kötüdür.

* Yüksek duyarlılığa sahiptir ve yüksek ses ve ışık,yoğun tat veya dokulara karşı hassastır.

 

Bir çocuğun bu belirtilerin bir veya ikisini göstermesi Asperger sendromu olduğu anlamına gelmez. Asperger sendromu teşhisi konması için, çocuğun bu belirtilerin karışımına sahip olması ve sosyal durumlar karşısında belirgin bir problem yaşaması gerekir. Asperger sendromu birçok açıdan otizme benzese de, Asperger sendromu olan bir çocuğun dil ve zeka gelişimi normaldir. Ayrıca, Asperger sendromu olanlar otistiklere nazaran daha fazla arkadaş edinmek ve diğerleriyle aktivitelere katılmak için çaba harcarlar.

Asperger sendromu tedavisi, çocuğunuzun diğerleriyle etkileşim yeteneğini geliştirmesi ve böylece toplumda etkin olarak yer alması ve kendine yetmesini sağlamayı amaçlar. Her bir Asperger sendromlu çocuğun belirti sayısı ve yoğunluğu farklıdır, bu yüzden tedavi çocuğun bireysel ihtiyaçları ve ailesinin kaynaklarına göre düzenlenmelidir.

Saygılarımızla.

 

 

 

Mehmet Küçükgöz
Özel Eğitim Uzmanı
Southern Russian Üniversity Ph.D.

 

 

MAİL GRUBUMUZA ŞİMDİ KATILIN